قسمتى دوم از اين خطبه است ( در بارهء مردم زمان جاهليت و اصحاب پيغمبر اكرم ) : ( پيش از پيدايش دين مقدّس اسلام ضلالت و گمراهى سراسر جهان را فرا گرفته بود و مردم به تباهكارى هاى بسيار مى پرداختند ) ( 5 ) و زمان ( معصيت و نافرمانى ) ايشان به طول انجاميد تا عذاب و كيفر را ( براى خود ) كامل گردانند ( چنان كه در قرآن كريم س ( 3 ) ى ( 178 ) مى فرمايد : وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً ، وَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ يعنى كسانى كه كافر شدند گمان نكنند كه مهلت ما براى آنان بهتر است ، بلكه آنان را مهلت مى دهيم تا هر چه مى توانند معصيت و نافرمانى نمايند ، و براى ايشان است عذاب رسوا كننده ) و مستوجب پيش آمدهاى سخت روزگار گردند ، تا اينكه نزديك شد زمان آنها بسر رسد ،